Politiek en samenleving rondom het toerisme op Tenerife.
Er is op Tenerife een spanningsveld tussen inwoners, toerisme, ecologie en economie. Dit artikel stelt daar vraagtekens en voorwaarden bij.
Onderstaand, lezenswaardige, artikel is recent verschenen in een aantal dagbladen op Tenerife.
Het aanbod van huizen en appartementen is de afgelopen zes jaar met 30% toegenomen.
Het aanbod van huizen en appartementen is de afgelopen zes jaar met 30% toegenomen tot 84.463 plaatsen, vergeleken met 88.588 voor hotels, waar de groei sinds 2019 met amper 1% is toegenomen. Vakantiehuizen winnen aan populariteit op de eilanden en zijn inmiddels een gevestigde vorm van toeristische accommodatie met een hoge bezettingsgraad en een groeiend aanbod, aldus de branchevereniging voor hotels, die al jaren oproept tot regulering. De wet die het parlement overweegt, wil dit gebrek aan regelgeving aanpakken. Dit gebrek aan regelgeving wordt door de regering van de Canarische Eilanden erkend en heeft ertoe geleid dat vakantiehuizen nu 39% van de accommodatiemarkt uitmaken en in slechts enkele jaren tijd in een duizelingwekkend tempo zijn gegroeid.
De Vereniging van Vakantieverhuurders van de Canarische Eilanden (Ascav) waarschuwt op haar beurt dat de nieuwe wet zeer beperkend is en 90% van het aanbod zal elimineren, een activiteit die volgens hen juist de voordelen van toerisme democratiseert en 3% bijdraagt aan het BBP van de archipel. Tenerife is het eiland met het grootste aanbod aan huizen en appartementen. Het is aanzienlijk groter dan de rest van de archipel, met 41% van het totaal. Gran Canaria heeft daarentegen een aanbod van 22%. De kracht van AI in je hand Oppo revolutioneert de AI-ervaring met meerdere functies Uit gegevens van april vorig jaar blijkt dat er op het eiland in totaal 84.463 beschikbare plaatsen zijn, verdeeld over 20.396 vakantiehuizen, zo blijkt uit maandelijkse statistieken van het Statistiekbureau van de Canarische Eilanden (Istac). Dit aantal nadert, maand na maand, het aantal beschikbare hotelkamers. Eind april bedroeg dat aantal 88.588, een verschil van slechts 4.125 kamers. Voor de Canarische Eilanden liggen de bedden voor beide typen ruim boven de 48.000, waarbij het hotelaanbod nog steeds een belangrijk voordeel heeft.
De aanhoudende groei in toeristische accommodaties voor vakanties is de afgelopen zes jaar aanzienlijk geweest. Er is een toename van 29,4%, met 19.214 bedden meer dan in april 2019 (het eerste referentiejaar dat ISTAC hanteert).
Het aantal hotelbedden op Tenerife is daarentegen in dezelfde periode nauwelijks met 1,3% toegenomen, oftewel 1.118 meer. Deze groei wordt beperkt door de Richtlijnenwet van 2003, die alleen de bouw van luxehotels toestaat, in combinatie met de renovatie van hotels in de afgelopen jaren. Dit heeft geleid tot het schrappen van bedden om de accommodatie te verbeteren, zoals is gebeurd in steden als Puerto de la Cruz.
Appartementen zijn daarentegen al lang verdrongen naar een verre derde plaats op de toeristische markt, met 109.020 bedden verspreid over de archipel en slechts 36.036 op Tenerife. Sinds 2019 is dit type accommodatie bijna 8.000 bedden op Tenerife verloren.
Een ander relevant probleem met de hausse in vakantiehuizen is hun territoriale spreiding. Alle 31 gemeenten op het eiland bieden accommodatie in deze categorie, terwijl 97% van het hotelaanbod geconcentreerd is in slechts negen steden met een sterke toeristische activiteit, die 85.891 van de 88.588 hotelbedden op Tenerife herbergen.
Deze negen gemeenten herbergen slechts 67% van de vakantiehuisbedden: 65.294 van de in totaal 85.891, wat betekent dat er ongeveer 20.000 bedden meer verspreid zijn over de rest van de steden.
Uit ISTAC-gegevens blijkt bijvoorbeeld dat de hoofdstad Tenerife 3.710 bedden in vakantiehuizen heeft en slechts 2.679 in hotels. In La Laguna is het aantal bedden in vakantiewoningen bijna verviervoudigd ten opzichte van het aantal hotels, met 2.435 vergeleken met 673. In gemeenten zoals Arona, waar de vakantiewoningen in zes jaar tijd met 35% zijn gegroeid, zijn er nauwelijks tweeduizend bedden die hotels van vakantiehuizen scheiden. Ook Granadilla, Puerto de la Cruz, Guía de Isora, La Laguna en Santa Cruz hebben sinds 2019 een daling in het aantal hotelbedden geregistreerd.
De gemiddelde bezettingsgraad die Istac in april voor vakantiehuizen op Tenerife aanbood, bedroeg 89,5% (het percentage geboekte woningen ten opzichte van het totaal aantal beschikbare woningen), hoger dan de gemiddelde bezettingsgraad van hotels in dezelfde maand, die 76,9% bedroeg.
Dit is dus een gevestigde en winstgevende accommodatieoptie. De nieuwe wet moet de lastige uitdaging aanpakken om de gereguleerde continuïteit te verenigen met de spreiding over de regio en de daaruit voortvloeiende impact op de huizenmarkt.
Een hoogleraar economie aan de ULL waarschuwt met klem voor het toerismemodel van de Canarische Eilanden: "Het gaat niet alleen om regulering."
Corral leidt de onderzoeksgroep Pensares, die post-groeimodellen in eilandgebieden bestudeert, een beweging die de logica van onbeperkte economische groei in twijfel trekt. Een hoogleraar economie aan de universiteit van La Laguna ULL waarschuwt ernstig voor het toerismemodel van de Canarische Eilanden.
Serafín Corral, hoogleraar Toegepaste Economie en Kwantitatieve Methoden aan de Universiteit van La Laguna, waarschuwt dat het toerismemodel dat de economie van de Canarische Eilanden al tientallen jaren draaiende houdt, "bedreigt een ecologische, sociale en energetische ineenstorting te veroorzaken."
De komst van tientallen miljoenen toeristen sinds 1990, betoogt Serafín Corral heeft niet geleid tot een evenredige verbetering van de kwaliteit van het leven: de archipel kent een van de laagste inkomens per hoofd van de bevolking in Europa en een van de hoogste werkloosheidspercentages.
Ondanks dat alles blijven we zowel toeristen als nieuwe inwoners aantrekken, wat aantoont dat het BBP niet langer de enige indicator van welzijn is, merkt hij op.
Hij omschrijft de Canarische Eilanden als een 'laboratorium voor onhoudbaarheid', waarin de bevolkingsdichtheid, de druk op de natuurlijke hulpbronnen en de milieueffecten van intensief toerisme de duurzaamheidsdrempels hebben overschreden. Hij waarschuwt dat de Canarische Eilanden geen soevereiniteit hebben over de planning van het toerisme. Dit betekent dat de toerismestrategie van plaatsen als Adeje en Arona niet op de eilanden wordt bepaald, maar wordt beïnvloed door externe belangen.
Naast de ecologische impact zorgt het toerismemodel van de Canarische Eilanden ook voor toenemende sociale spanningen. Toeristen worden als een bedreiging gezien, omdat ze niet langer alleen specifieke plekken bezetten, maar 'overal' zijn, aangestuurd door sociale media en digitale platforms.
Deze situatie leidt volgens Corrales tot "een verlies van symbolische gastvrijheid", die het mogelijk maakte om naast het toerisme te bestaan en een evenwichtige relatie met bezoekers te onderhouden.
De hoogleraar Toegepaste Economie en Kwantitatieve Methoden stelt voor om een "diepgaand en participatief" debat te openen om tot een collectieve beslissing over het toerismemodel te komen, omdat "een nieuw sociaal contract" nodig is.
Om dit te bereiken, stelt het voorstel voor om nieuwe indicatoren van welvaart te ontwikkelen die verder gaan dan werkgelegenheid en inkomen, maar ook parameters als toegang tot diensten, integratie, vrije tijd en emotioneel welzijn meenemen.
Deze verandering vereist ‘een structurele transformatie van de politieke en economische prioriteiten van de archipel’.
Het gaat niet alleen om het reguleren van het aantal toeristen, maar ook om het heroverwegen van de reden waarom we leven, hoe we deze eilanden bewonen en welke erfenis we willen achter laten.